{"id":11974,"date":"2018-11-11T16:39:56","date_gmt":"2018-11-11T21:39:56","guid":{"rendered":"https:\/\/sylwiatravel.com\/?p=11974"},"modified":"2020-02-15T13:07:13","modified_gmt":"2020-02-15T18:07:13","slug":"co-laczy-peru-i-ziemniaki-wiecej-niz-myslisz%f0%9f%92%ad","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sylwiatravel.com\/pl\/co-laczy-peru-i-ziemniaki-wiecej-niz-myslisz%f0%9f%92%ad\/","title":{"rendered":"Co \u0142\u0105czy Peru i ziemniaki? Wi\u0119cej ni\u017c mo\u017ce si\u0119 nam wydawa\u0107!"},"content":{"rendered":"
W Peru poza pi\u0119knymi atrakcjami, krajobrazami, jest te\u017c sporo pyszno\u015bci. Tym razem skupiamy si\u0119 na tutejszej kuchni, a dok\u0142adniej na jednym z jej produkt\u00f3w, tj. na ziemniaku. Kto z Was wybiera si\u0119 do Ameryki Po\u0142udniowej, w tym do Peru, b\u0119dzie mia\u0142 niepowtarzaln\u0105 okazj\u0119 posmakowa\u0107 wielu unikalnych ziemniaczanych potraw, jak te\u017c samych kartofli w ka\u017cdym kolorze oraz kszta\u0142cie. Dlaczego? Poni\u017cej wi\u0119cej o tym, co \u0142\u0105czy Peru i ziemniaki \ud83d\ude42<\/blockquote>\n

Peru i ziemniaki to zestaw obowi\u0105zkowy w Ameryce Po\u0142udniowej \ud83d\ude42<\/h2>\n

Ziemniak to, obok ry\u017cu, pszenicy i kukurydzy, najwa\u017cniejsza ro\u015blina na \u015bwiecie, kt\u00f3r\u0105 \u017cywi si\u0119 grubo ponad miliard os\u00f3b. Sk\u0105d pochodzi? P\u00f3ki co wszystkie dowody wskazuj\u0105, \u017ce z And\u00f3w Ameryki Po\u0142udniowej, a \u015bci\u015blej z teren\u00f3w dawnego inkaskiego pa\u0144stwa\u00a0Tahuantinsuyu. By\u0107 mo\u017ce z czasem ta teoria si\u0119 zmieni, bowiem aktualnie archeolodzy odkryli w stanie Utah w Stanach Zjednoczonych najwcze\u015bniejsze resztki skrobi ziemniaczanej, datowane na ok 11 000 lat. Czy\u017cby to zatem tu pojawi\u0142y si\u0119 pierwsze ziemniaki? Wi\u0119cej o tym odkryciu dowiecie si\u0119 z artyku\u0142u tutaj<\/a>. A my, p\u00f3ki co za nadal aktualn\u0105 przyjmujemy wersj\u0119, \u017ce to Ameryka Po\u0142udniowa jest regionem, sk\u0105d pochodz\u0105 te przepyszne ro\u015bliny.<\/p>\n

Przyjmuje si\u0119, \u017ce w peruwia\u0144skich Andach ziemniaki zacz\u0119to udomawia\u0107 ok 8000 lat temu. Aktualnie uprawia si\u0119 je w ponad 130 krajach. Gdzie produkuje si\u0119 najwi\u0119cej ziemniaka? Niestety nie w Peru, mimo \u017ce to ono jest kr\u00f3lestwem ziemniaczanych odmian. Aktualnie najwi\u0119kszym producentem ziemniaka s\u0105 Chiny. Polska w og\u00f3lno\u015bwiatowym rankingu producent\u00f3w tej ro\u015bliny wypada bardzo dobrze, znacznie lepiej ni\u017c Peru, jest bowiem zawsze w pierwszej dziesi\u0105tce.<\/p>\n

Na \u015bwiecie istnieje oko\u0142o 4000 r\u00f3\u017cnych odmian ziemniaka, z kt\u00f3rych wi\u0119kszo\u015b\u0107 znajduje si\u0119 wy\u0142\u0105cznie w Andach w Peru. W ca\u0142ej Uni Europejskiej dost\u0119pnych jest 1247 odmian (Wsp\u00f3lnotowy Katalog Odmian Ro\u015blin Rolniczych \u2013 CCA), w Polsce za\u015b, w\u00a0Krajowym\u00a0Rejestrze Odmian Centralnego O\u015brodka Badania Odmian Ro\u015blin Uprawnych<\/a> wpisano ich 137.<\/p>\n

A gdzie znajduje si\u0119 najwi\u0119kszy na \u015bwiecie bank gen\u00f3w ziemniaka? Tym razem to Peru mo\u017ce si\u0119 poszczyci\u0107, bo to w\u0142a\u015bnie tutaj otworzono Mi\u0119dzynarodowe Centrum Ziemniaka (CIP<\/a>). Przechowywanych jest w nim oko\u0142o 13 000 pr\u00f3bek ziemniak\u00f3w oraz innych bulw, tj.: ponad 4900 odmian uprawnych i dzikich odmian ziemniak\u00f3w; ponad 6500 odmian s\u0142odkich ziemniak\u00f3w, jak te\u017c ponad 1300 odmian bulw andyjskich \u2013 takich jak oca, olluco, arracacha i yacon.<\/p>\n

S\u0142awa ziemniaka jest na tyle wielka, \u017ce doczeka\u0142 si\u0119 on tak\u017ce i swojego \u015bwi\u0119ta. W Peru dzie\u0144 ziemniaka obchodzony jest w dniu 30 maja. Dla odmiany w Stanach Zjednoczonych, \u015bwiatowy dzie\u0144 ziemniaka obchodzi si\u0119 27 pa\u017adziernika.<\/p>\n

Kiedy ziemniak trafi\u0142 do Europy?<\/h3>\n

Hiszpanie, kt\u00f3rzy podbili Ink\u00f3w w 1532 r. nie zdawali sobie sprawy z istnienia w inkaskim imperium wielu skarb\u00f3w, w tym nie wiedzieli o walorach od\u017cywczych kartofli. Z tego te\u017c powodu d\u0142ugo nie by\u0142y one w Europie stosowane do cel\u00f3w jadalnych. Co prawda trafi\u0142y do europejskich kraj\u00f3w nied\u0142ugo po podbiciu Tahuantinsuyo\u00a0przez Francisco Pizzaro, czyli jeszcze w XVI wieku, przy czym przez d\u0142ugi czas wykorzystywane by\u0142y g\u0142\u00f3wnie, jako ro\u015blina ozdobna. Ba, ziemniak mia\u0142 nawet bardzo z\u0142\u0105 s\u0142aw\u0119. W owych czasach wierzono, \u017ce jest niestrawny i szkodliwy dla zdrowia, winiono go nawet za spowodowanie niekt\u00f3rych chor\u00f3b, w tym tr\u0105du.<\/p>\n

Pozytywn\u0105 s\u0142aw\u0119 ziemniakom przyni\u00f3s\u0142 dopiero francuski botanik i chemik Antoine Parmentier, kt\u00f3ry \u017cy\u0142 w XVIII wieku. Prowadzi\u0142 on badania nad t\u0105 ro\u015blin\u0105, zach\u0119ca\u0142 do masowej jej uprawy, co ostatecznie przynios\u0142o rezultaty. Sam Parmentier dosta\u0142 nawet nagrod\u0119 od kr\u00f3la Francji za znalezienie produktu, kt\u00f3ry mo\u017ce zaspokoi\u0107 g\u0142\u00f3d w Europie. Takowym okaza\u0142 si\u0119 w\u0142a\u015bnie bohater tego artyku\u0142u – ziemniak!<\/p>\n